Ciekawostki

Naukowcy szukają korzeni Bułgarów w Iranie
Niespodziewane wyniki ekspedycji naukowej do Iranu mogą całkowicie zmienić wiedzę o historycznych korzeniach narodu bułgarskiego. Błędna może się okazać teoria o huńskim pochodzeniu Protobułgarów, bo wiele dowodów wskazuje na ich korzenie indoeuropejskie.
O wynikach ekspedycji, badającej pochodzenie Protobułgarów – jednego z trzech ludów, obok Słowian i Traków, które brały udział w etnogenezie narodu bułgarskiego – opowiada w najnowszym numerze miesięcznika "Osiem" szef ekspedycji uniwersytetu sofijskiego i Bułgarskiej Akademiii Nauk antropolog Aleksander Ilijew.

Według oficjalnie przyjętej tezy Protobułgarzy są ludem koczowniczym pochodzenia huńskiego lub tureckiego, który przywędrował ze wschodu, z terenów między Morzem Kaspijskim i Morzem Czarnym, i w VII wieku stworzył nad Dunajem państwo bułgarskie, podporządkowując sobie Słowian i rdzenne plemiona o rodowodzie trackim, a następnie przejmując kulturę podbitej ludności słowiańskiej.

Członkowie ekspedycji natknęli się jednak w Iranie na liczne poszlaki, przemawiające za indoeuropejskim pochodzeniem Protobułgarów i ich bliskich więzi ze starożytnymi Persami. Wspólne melodie, tańce, ponad 1000 perskich słów w języku bułgarskim, analogiczne tradycje pogrzebowe są częścią dowodów, które przytaczają naukowcy na potwierdzenie swojej tezy.

Jednym z najbardziej zadziwiających odkryć były znalezione w irańskich zbiorach muzealnych posążki orłów, takie same, jakie znajdowały się w grobowcu założyciela państwa bułgarskiego chana Asparucha. Rytony perskie są łudząco podobne do trackich. Na bazarach w miasteczkach na kaspijskim wybrzeżu Iranu ekspedycja natknęła się na dywany, których wzory i kolorystykę uważano za unikatową, czysto bułgarską.

Muzykolog Ruża Nejkowa stwierdziła duże podobieństwo melodii i sposobu śpiewania w irańskiej i bułgarskiej tradycji, a według członków wyprawy naukowej typy twarzy osób spotkanych na ulicach są takie same, jak w Bułgarii. "Całościowa teoria o indoeuropejskim pochodzeniu Protobułgarów dopiero powstaje, będzie wymagała szerszych i gruntownych dowodów, ale niezaprzeczalne fakty już są" – ocenia Ilijew.

Według historyka prof. Georgi Bakałowa, trzeba będzie na nowo pisać podręczniki historii.

Dwa nowe gatunki znaleziono na skażonym terenie Zatoki Meksykańskiej
Dwa nowe gatunki ryb głębinowych w rodzaju ogackowatych odkryto w rejonie Zatoki Meksykańskiej objętym skażeniem ropą wydobywająca się z platformy Deep Horizon – poinformowały serwisy i pisma naukowe.
Według Journal of Fish Biology odkrycia dokonali naukowcy prowadzący badania w związku z zalewaniem obszaru Zatoki przez ropę z platformy koncernu BP. Oba gatunki żyją na terenie objętym lub zagrożonym wyciekiem.

Halieutichthys intermedius i Halieutichthys bispinosus, bo takie nazwy mają gatunki ryb, żyją na płytszych wodach niż dotąd spotykane ogackowate – pojawiają się już od 250 m głębokości. Mają około 20 cm długości z czego większość przypada na masywne tarczowate ciało z wielką głową i ustami, zaopatrzone w dwie płetwy brzuszne i silne mięsnie przez co ryba porusza się "chodząc" po dnie morskim. Według Science, naukowcy sądzą, że Halieutichthys intermedius może nie posiadać siedlisk poza Zatoką Meksykańską, podczas kiedy Halieutichthys bispinosus, żyje zapewne, jak inne ogackowate także na wybrzeżu atlantyckim USA od Luizjany do Północnej Karoliny.

Według portalu Daily Tech dwa nowe gatunki ogackowatych należą do 70 gatunków rzadkich ryb o płaskim pokroju ciała, żyjących w zawsze ciemnych wodach Zatoki Meksykańskiej. Jak powiedział portalowi John Sparks, kurator działu Ichtiologii w American Museum of Natural History, Halieutichthys bispinosus może w ogóle ograniczać swoje występowanie do obszaru objętego wyciekiem. Sparks stwierdził, że odkrywanie nowych gatunków na tym obszarze oznacza, że wielkie biozróżniocowanie życia – "o którym nic nie wiemy" – może zniknąć w efekcie wycieku ropy z Deep Horizon.

Ogackowate to rodzina słabo poznanych morskich, drapieżnych ryb żabnicokształtnych. Ciało większości gatunków jest znacznie spłaszczone grzbietobrzusznie, przystosowane do życia w głębinach morskich. Krótki ogon. Głowa duża, trójkątna lub okrągła, z małym otworem gębowym wyposażonym w drobne zęby. Kształt ciała niektórych gatunków przypomina płaszczki. W przedniej części głowy usytuowane jest wgłębienie, do którego ryba wciąga stosunkowo krótkie illicum wraz z jego zakończeniem. Ogackowate osiągają przeciętnie 20 cm, maksymalnie do 40 cm długości. Żywią się bezkręgowcami i małymi rybami.